“Volga Qızıl Aqarken” kitabından parça

Şevqi Bektöre – qırımtatar muallim, yazıcı ve siyasiy mahbüs. 1888 senesi, yani 129 yıl evel Romaniyada Dobrucanıñ Qavaqlar köyünde dünyağa kele. 17 yaşında olğanda, 1905 senesinde, İstanbulğa kete, ve anda ilâhiyat fakultetinde oqumağa başlay. Şu devirde anda oquğan diger qırımtatar yaşlarınen tanış ola ve yazmağa başlay. 21 yaşında ekende anası, babası ve bir emcesi vefat eteler. Bektöre aqrabalarını qıdırmaq içün Qırımğa kele. Keçken asırnıñ 20-nci yıllarında temelli olaraq Qırımda yerleşe ve Bekir Çoban-Zade, Amet Özenbaşlı, Mamut Nedim, Abibulla Odabaş kibi aydınlarımıznen qırımtatar medeniyetiniñ ve tiliniñ inkişaf etmesi içün maarif saasında çalışmağa başlaylar. 1930 senesi, 42 yaşında olğanda Turkmenistanğa kete. Anda türkmen tilşınaslarğa, türkmen tiliniñ grammatikasını işlep çıqarmağa yardım ete. Lâkin 1932 senesi o ve bir çoq türkmen aydını, Sovet sıñırları içinde bütün diger türkiy alimlerge yapılğanı kibi repressiyalarğa oğray. Başta NKVD-den aqıl almaz işkence ve azap çeke, soñra 10 yılğa lagerge mahküm etile. Bu vaqıtta onıñ ömür arqadaşı üç balasınen beraber Şevqi Bektörniñ ricasınen Türkiyege köçe. Onı lagerden tek 14 yıl keçken soñ azat eteler ve Özbekistanğa yollaylar. Anda çoq vaqıt keçmeden, 2 yıldan soñ tekrar tevqif etip, bu sefer Sibirge sürgün eteler. Sibirde o yapa-yalıñız daa 8 yıl yaşay ve niayet 1956 senesinde, 68 yaşında olğan Şevqi Bektörege Turkiyege ketmege izin berile. 4 yıldan soñ ise o İstanbulda vefat ete. “Volga qızıl aqarken” – işte şu soñki yıllarında Bektöreniñ tilinden yazıp alınğan bir kitap. Men sizge kitapnıñ eki bölügini oqup, taqdim etmege isteyim.


 

 

 

Oqulğan parçada şu müzikal eserlerden istifade etildi:
Audiomachine – An unfinished life
Hans Zimmer – A watchful guardian
Hans Zimmer – I’m not a hero 

print

Paylaşıñız | Поделитесь

Ne tüşünesiñiz? | Что думаете?